از این ماتریس RACI برای نشان دادن مشارکت نقش‌های ITIL در فرایندهای مختلف ITIL استفاده می‌شود.

و از آن به‌عنوان ماتریس مسئولیت هم یاد می‌شود. این ماتریس یک نمودار مسئولیت خطی است و نمایانگر حقوق تصمیم‌گیری برای نقش‌های مشخص‌شده است و کمک می‌کند تا بدانید که چه کسی مسئول است؟ چه کسی پاسخگوست؟ با چه کسی باید مشورت کرد؟ و چه کسی باید از تمام اقدامات مطلع باشد؟ با تعیین این حدود و مرزها شانس موفقیت پروژه پیاده‌سازی ITIL را به میزان قابل‌توجهی افزایش خواهد یافت.

به عبارتی این ماتریس مشارکت نقش‌های مختلف در تکمیل وظایف یا تحویل دادنی‌های یک پروژه یا فرایند کسب‌وکار را تشریح می‌کند.

شفافیت در تعیین نقش‌ها امر بسیار مهم در روند موفقیت‌آمیز پروژه‌هایی ازاین‌دست است زیرا با تعیین این نقش‌ها کسی از بار مسئولیتش شانه خالی نخواهد کرد و پرواضح است که این جانما جلوی مشکلات عمده در فقدان حقوق تصمیم‌گیری را می‌گیرد.

ماتریس RACI به‌عنوان نمودار واگذاری مسئولیت به کار می‌آید و این نمودار، ساده‌ترین و مؤثرترین حرکتی است که برای تعریف و مستند‌سازی نقش‌ها و مسئولیت‌های پروژه و فرآیند می‌توان از آن بهره گرفت.

نقشه فرایند ITIL® شامل یک ماتریس مسئولیت کامل، که این ماتریس نمایانگر چهار نقش کلیدی (مسئول، پاسخگو، مشارکت، مطلع) است.

در مدل RACI : “R” مخفف  Responsible یا پاسخگو، “A” مخفف Accountable،  “C” مخفف  Consulted و “I” مخفف Informed یا مطلع است.

توجه داشته باشید: ماتریس RACI موجود در نقشه فرایند ITIL® با ITIL V3 هماهنگ است. ازآنجاکه ITIL4 در مورد فرایندها تجویزی نیست، هیچ ماتریس رسمی ITIL4 RACI وجود ندارد، اما ما یک ماتریس RACI لاغرتر را توصیف می‌کنیم که برای ITIL4 مناسب است با تمرکز بر “با اندکی تمرکز بر روی فرایند و حاکمیت فناوری اطلاعات“.

در کنار این ماتریس، ماتریس RASCI – نیز مطرح است که مدل گسترش داده‌شده RACI است و در نقشه فرایند ITIL® از “ماتریس RASCI” برای اختصاص مسئولیت‌ها به فرایندها استفاده می‌کند. در این مدل”S” مخفف  Support  یا پشتیبان است که این کاراکتر/نقش نیز بدان افزوده‌شده.

تعریف نقش‌های ماتریس RACI/RASCI

برای اینکه بدانیم چه کسی چه نقشی باید ایفا کند؟ لازم است بدانید که فرقی بین یک نقش و افراد معرفی‌شده به‌صورت جداگانه وجود دارد: یک نقش، توصیف‌کننده مجموعه‌ای از وظایف مرتبط است، ممکن است توسط افراد زیادی انجام شود، و یک فرد می‌تواند نقش‌های زیادی را بر عهده گیرد. مثلاً ممکن است یک سازمان ده نفر را داشته باشد که بتوانند نقش مدیر پروژه را ایفا کنند، اگرچه به‌طور سنتی هر پروژه در یک‌زمان تنها یک مدیر پروژه دارد و یک فرد که می‌تواند نقش مدیر پروژه را داشته باشد، ممکن است بتواند نقش تحلیل‌گر کسب‌وکار و تست کننده را نیز بر عهده گیرد.

وقتی اعضای تیم در مورد مسئولیت‌ها و پاسخگویی‌های خود مشخص نیستند، درگیری ایجاد می‌شود و وظایف فراموش می‌شود، وقت تلف می‌شود و رنجش ایجاد می‌شود. یا کسی اصلاً روی یک پروژه مهم تمرکز نمی‌کند و مسئولیت‌پذیری آن را متحمل نمی‌شود.

ادامه مطلب در صفحه بعد…

نوشته ماتریس RACI و RASCI اولین بار در سرویس دسک پلاس فارسی مدانت. پدیدار شد.