در پیشنیازهای سرویس دسک گفتیم محیطهای سازمانی که از نرمافزارهای مدیریت خدمات فناوری اطلاعات مانند ServiceDesk Plus استفاده میکنند، عملکرد سیستم ذخیرهسازی نقش بسیار حیاتی دارد. سرویس دسک پلاس بهطور مداوم حجم بالایی از دادهها را پردازش میکند، از جمله ثبت درخواستها، ذخیره لاگها، گزارشگیری و مدیریت پایگاه داده. در چنین شرایطی، سرعت، زمان پاسخدهی و توانایی مدیریت صف درخواستها (Queue Length) مستقیماً بر تجربه کاربران و کارایی تیم IT تاثیر میگذارد.
انتخاب مناسب بین HDD و SSD برای سرورهای ServiceDesk Plus میتواند تفاوت قابل توجهی در:
- سرعت پردازش درخواستها
- پاسخگویی سریع نرمافزار
- کاهش زمان انتظار کاربران
ایجاد کند. بهویژه، SSDها با توانایی مدیریت صفهای طولانیتر، زمان دسترسی بسیار پایین و عملکرد پایدار، تجربه کاربری بهینهتری در محیطهای پرترافیک ارائه میدهند، در حالی که HDDها بیشتر برای آرشیو دادههای حجیم و بکاپ مناسب هستند.
در جدول زیر، مقایسه جامعی بین HDD و SSD با تمرکز بر نیازهای نرمافزار ServiceDesk Plus ارائه شده است:
| ویژگی | HDD (Hard Disk Drive) | SSD (Solid State Drive) |
|---|---|---|
| ساختار فیزیکی | دیسکهای مغناطیسی چرخان + بازوی خواندن/نوشتن | حافظه فلش (بدون قطعات متحرک) |
| سرعت خواندن/نوشتن | 80–160 MB/s | 500–7000 MB/s (SATA/NVMe) |
| زمان دسترسی (Latency) | 5–15 میلیثانیه | 0.02–0.1 میلیثانیه |
| Queue Length | پایین (بهطور موثر 1–4 در حالت معمول) | بالا (میتواند دهها تا صدها درخواست همزمان را مدیریت کند) |
| صدای عملکرد | صدا و لرزش هنگام چرخش | کاملاً بیصدا |
| مصرف انرژی | بیشتر | کمتر |
| عمر و دوام | حساس به ضربه | مقاوم در برابر ضربه، اما چرخه نوشتن محدود |
| ظرفیت | بالا و ارزان | محدودتر و گرانتر |
| قیمت به ازای گیگابایت | ارزانتر | گرانتر |
| وزن و اندازه | سنگین و ضخیم | سبک و باریک |
| کاربرد مناسب | ذخیرهسازی دادههای حجیم، آرشیو | سیستمعامل، نرمافزار سنگین، بازی، سرور پرسرعت |
💡 نکته:
- HDD: طولانی شدن Queue باعث کند شدن سرعت خواندن/نوشتن میشود.
- SSD: طولانی شدن Queue معمولاً به معنای استفاده بهینه از کانالها و افزایش عملکرد است.
معایب نبود SSD در سرویس دسک پلاس:
- سرعت پایین پردازش دادهها
- عملیات خواندن/نوشتن روی HDD کندتر است، مخصوصاً در حجم بالای درخواستها.
- زمان پاسخدهی طولانی
- کاربران هنگام باز کردن تیکتها یا گزارشها با تاخیر مواجه میشوند.
- Queue Length محدود
- HDD نمیتواند صف طولانی درخواستها را بهخوبی مدیریت کند؛ باعث کند شدن سیستم میشود.
- کندی در بکاپگیری
- فرآیند بکاپگیری پایگاه دادهها و فایلهای سیستم طولانیتر و زمانبر میشود.
- آپدیتهای نرمافزار دیرتر اعمال میشوند
- نصب پچها یا آپدیتهای ServiceDesk Plus زمان بیشتری میبرد و ممکن است باعث اختلال موقت در سرویس شود.
- تجربه کاربری ضعیف در محیطهای پرترافیک
- هنگام همزمانی کاربران زیاد، تاخیرها محسوستر میشود.
- ریسک خطای بیشتر در زمان عملیات حجیم
- در پردازش دادههای بزرگ یا عملیات چندوظیفهای، احتمال خطا یا ناتوانی در پاسخ سریع افزایش مییابد.
نحوه تشخیص هارد HDD در مقابل SSD
اگر سرور مجازی دارید و دسترسی به Vcenter نیست با کد زیر در پاورشل ویندوز میتوانید خروجی را مشاهده کنید:
Get-PhysicalDisk | Format-Table -AutoSize
با توجه به خروجی PowerShell که: Number FriendlyName و MediaType و Size را نشان میدهد مثلا:
1 VMware Virtual disk HDD 500 GB
اینگونه تفسیر میشود:
- دیسک HDD شبیهسازی شده توسط VMware هستند.
- هیچ SSD واقعی در این سرور مجازی شناسایی نشده است.
- اندازه هارد 500 گیگابایت است.
البته:
در سرورهای مجازی، حتی اگر هاست فیزیکی SSD داشته باشد، ممکن است VM فقط HDD مجازی دریافت کند. این یعنی ویندوز داخل VM نمیتواند آن را به عنوان SSD تشخیص دهد مگر اینکه Hypervisor صریحاً دیسک را به عنوان SSD ارائه دهد. پس یا از طریق VCenter مطمئن شوید یا ابزارهای جانبی را نصب کنید/ اگر نیاز به جزئیات دقیقتر دارید (مانند سرعت خواندن و نوشتن)، میتوانید از ابزارهایی مثل:
- CrystalDiskInfo
- HD Tune
- AS SSD Benchmark
این ابزارها روی ویندوز نصب میشوند و مشخصات دقیق هارد، سلامت و سرعت آن را نشان میدهند.
اگر هارد SSD هست اما همچنان سرعت پایین است ممکن است روی RAID با caching ضعیف باشد یا RAID controller محدودیت داشته باشد، بنابراین سرعت کاهش مییابد.
[…] لزوم استفاده از هارد SSD بسیار میتوانید اثربخش باشد […]